Fiðrildi

Náttúrustofan tekur þátt í samstarfsverkefni nokkurra aðila undir stjórn Náttúrufræðistofnunar Íslands um vöktun fiðrilda á landsvísu. Nánar má fræðast um verkefnið á vef Náttúrufræðistofnunar Íslands.  Náttúrustofan heldur úti tveimur ljósgildrum. Önnur var sett upp í Ási í Kelduhverfi árið 2007 og hefur verið starfrækt óslitið síðan.  Hin var sett upp á Skútustöðum í Mývatnssveit árið 2009 og var starfrækt þar fram á sumarið 2019 en hefur verið við Bakka norðan Húsavíkur frá árinu 2020. Ljósgildrurnar eru með sterkri ljósaperu sem laðar að fiðrildi. Við það að fljúga á peruna fatast fiðrildum flugið og falla um trekt niður í safnkassa. Gildrurnar eru tæmdar og yfirfarnar vikulega fram undir miðjan nóvember en þá eru þær teknar niður. Myndin hér að neðan sýnir ljósgildruna í Ási.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Fiðrildin úr gildrunum er geymd í frysti uns tími gefst til að telja þau og tegundagreina. Til ársins 2021 hafa 46 tegundir fiðrilda verið greind úr gildrum Náttúrustofunnar. Sú tala gæti átt eftir að hækka þar sem eftir er að fá staðfestingu Náttúrufræðistofnunar á greiningu sjaldgæfra og torgreindra tegunda fyrir árin 2019-2021. Taflan hér að neðan sýnir meðalfjölda fiðrilda af hverri tegund sem komið hafa í gildrurnar í Ási (2007 – 2018), á Skútustöðum (2009-2018) og við Bakka (2020-2021). Innan sviga er getið fjölda ára sem viðkomandi tegund hefur komið í gildruna.

Meðalfjöldi (fjöldi ára)
Tegund Fræðiheiti Ás Bakki Skútustaðir
Hærupysja Coleophora algidella 9,6 (11) 0,7 (5)
Sefpysja Coleophora alticolella 0,1 (1)
Reyrslæða Crambus  pascuella 0,2 (3)
Mosabugða Bryotropha similis 10,1 (10) 1,4 (2)
Hagabugða Gnorimoschema valesiella 0,2 (2) 0,1 (1)
Skrautfeti Dysstroma citrata 349,2 (15) 4 (2) 16 (10)
Klettafeti Entephria caesiata 56,1 (15) 23 (2) 48,1 (10)
Möðrufeti Epirrhoe alternata 3,8 (11) 2,8 (8)
Lyngfeti Eupithecia nanata 0,2 (2) 0,5 (3)
Einifeti Eupithecia pusillata 0,1 (1) 0,1 (1)
Mófeti Eupithecia satyrata 37,9 (15) 2 (2) 15,1 (10)
Víðifeti Hydriomena furcata 491,7 (15) 48,5 (2) 306,1 (10)
Haustfeti Operophtera brumata 108,5 (14) 1 (1) 2,1 (2)
Birkifeti Rheumaptera hastata 1 (11) 0,8 (5)
Túnfeti Xanthorhoe decoloraria 74,3 (15) 11 (2) 78,5 (10)
Mýrfeti Xanthorhoe designata 0,1 (2) 1 (6)
Asparygla Agrochola circellaris 0,7 (4)
Garðylga Agrotis ypsilon 0,3 (4)
Hrossygla Apamea exulis 0,1 (1) 0,1 (1)
Stráygla Apamea remissa 0,1 (1)
Gammaygla Autographa gamma 1,6 (11) 3,5 (2) 0,1 (1)
Grasygla Cerapteryx graminis 19,5 (15) 5 (2) 0,4 (3)
Jarðygla Diarsia mendica 91,9 (15) 30,5 (2) 34,1 (10)
Úlfygla Eurois occulta 0,2 (1) 0,1 (1)
Brandygla Euxoa ochrogaster 236,7 (15) 57,5 (2) 9,5 (10)
Sigðygla Helotropha leucostigma 0,1 (1)
Ertuygla Melanchra pisi 0,1 (1)
Hringygla Mniotype adusta 0,3 (4) 0,2 (1)
Gulygla Noctua pronuba 4,8 (12) 2 (2) 1,1 (2)
Skrautygla Phlogophora meticulosa 0,3 (3)
Gráygla Rhyacia quadrangula 0,5 (6) 0,1 (1)
Bergygla Standfussiana lucernea 0,1 (2)
Silfurygla Syngrapha interrogationis 8,1 (14) 4 (2) 0,9 (6)
Netluygla Xestia c-nigrum 0,1 (1)
Kálmölur Plutella xylostella 3,1 (12) 2 (2) 0,7 (3)
Dílamölur Rhigognostis senilella 0,9 (6) 0,5 (1) 0,4 (3)
Steinfenja Stenoptilia islandicus 0,1 (2)
Víðiglæða Matilella fusca 0,1 (2)
Ullarmölur Monopis laevigella 1,6 (10)
Lyngvefari Acleris maccana 115,2 (14) 7 (1) 7,7 (7)
Birkivefari Acleris notana 1167 (15) 1 (1) 6 (5)
Kjarrvefari Apotomis sororculana 3,7 (13) 2,5 (2) 0,3 (2)
Flikruvefari Cochylis dubitana 0,6 (8) 0,1 (1)
Grasvefari Eana osseana 472,1 (15) 155,5 (2) 29,5 (9)
Tígulvefari Epinotia solandriana 1315,9 (15) 4,5 (2) 67,1 (10)
Barrvefari Zeiraphera griseana 11 (9) 1 (1) 0,1 (1)
Meðalfjöldi fiðrilda á ári 4.603 373 650
Meðalfjöldi tegunda á ári 24,9 17,5 16,2
Fjöldi ára (árabil) 15 (2007-2021) 2 (2020-2021) 10 (2009-2018)
Heildarfjöldi tegunda 44 20 35

Eins og sést á töflunni þá berst mismikið af fiðrildum í gildrurnar eftir tegundum. Margar tegundir eru langt því frá árvissar og sumar teljast til flækinga. Þær sem eru í mestu magni skipta lífríkið í kring miklu máli þar sem lirfurnar lifa á gróðri og egg, lirfur, púpur og fiðrildi eru fæða fugla. Hér að neðan eru línurit sem sýna sveiflur í veiði hjá algengustu tegundunum. Aðeins eru dregnar línur fyrir tegundir þar sem árleg veiði er yfir 10 fiðrildi. Til að auðvelda samanburð milli gildra er notuð vísitala í stað heildarfjölda. Vísitala hvers árs er hlutfall af meðalfjölda allra ára í viðkomandi gildru. Meðaltalið má sjá innan sviga við nafn gildrunnar.

WordPress Image Lightbox Plugin